Hans Rosling – Factfulness

Tags

, , , , , ,

Hans Rosling – Factfulness

Meer vrije tijd dan ik had gedacht, een boek én een aantal tijdschriften uit, binnen een week. Een werkweek in Oslo was het. En toen stond ik op het vliegveld, nog flink wat tijd te overbruggen tot de vlucht gaat. Met een vlucht en een flinke treinreis voor de boeg, moest ik een nieuw boek hebben. Mijn Noors is niet al te best, moet ik toegeven, dus was ik aangewezen op de ene kast Engelstalig. En laten de meeste boeken die op een vliegveld verkocht worden nou net niet mijn stijl zijn. Gelukkig lag dit boek er ook. Stond al een tijdje op mijn lijstje. Zijn TED-talk kende ik. Zijn optreden bij Lubach ook. Professor Hans Rosling toont met statistieken aan dat het helemaal niet slecht gaat met de wereld. En dat wil ik wel lezen.

De vlucht en treinreis vlogen voorbij, ik was even weg van de wereld. Thuis las ik het uit. De ondertitel is nog duidelijker dan de titel zelf: Ten reasons we’re wrong about the world – and why things are better than you think. Eerlijk gezegd denk ik zelf dat ‘than’ ook vervangen had kunnen worden door ‘if’, maar daar gaat dit boek niet over.

Er staan zoveel interessante statistieken, boeiende grafiekjes en nuttige feiten in dit boek, je zou willen dat elke politicus, zeker de populisten, verplicht dit boek moeten lezen. Statistieken kunnen altijd gebruikt worden (cliché: je hebt leugens, je hebt statistieken) ten faveure van het argument dat je zoekt, maar Rosling gaat voorbij de argumenten. Hij gaat geen discussie aan met populisten, doemdenkers en pessimisten, hij schetst met de juiste getallen hoe de wereld zich ontwikkeld. En dat is een mooie gedachte.

Even twijfelde ik of ik een paar voorbeelden uit het boek zou gebruiken om dit blogje te versterken, maar dat doe ik niet. Doe zelf de quiz, de link staat onderaan. Bijna over de hele wereld wordt die slecht beantwoord, door jong én oud, door laaggeschoold én door universitair geschoolden. Zelfs politici en beleidsmakers maken de quiz beroerd. En dat is erg, aangezien het beleid wordt gebaseerd op verkeerde veronderstellingen.

Kijk naar Rosling via Ted-Talk, lees het boek, kijk op de site, maar ken je feiten voordat je de discussie aan wil gaan. Alle statistieken die Rosling gebruikt zijn openbaar, Google is your friend. Maar dan moet je ze wel gebruiken. De wereld wordt er nog beter van dan het al is.

Citaat: “I had the honor of attending the 64th Lindau Nobel Laureate Meeting, and addressing a large group of talented young scientists and Nobel laureates in physiology and medicine. They were the acknowledged intellectual elite of their field, and yet on the question about child vaccination they scored worse than any public polls: 8 percent got the answer right.” (p.188)

Nummer: 19-062
Titel: Factfulness
Auteur: Hans Rosling
Taal: Engels
Jaar: 2018
# Pagina’s: 342 (14009)
Categorie: Non fictie
ISBN: 978-1-473-63747-4

Meer:
Wikipedia
Gapminder
Goodreads
Factfulness Quiz
Hans Rosling (Wikipedia)
Ted Talk (2006)

Themaweek 78: De laatste boeken van 2019

Kurt Vonnegut – 2 B R 0 2 B

Tags

, , , ,

Kurt Vonnegut – 2 B R 0 2 B

Toch weer eens langsgegaan bij Dailylit. Een boek in stukjes geschreven, via de mail naar je laten toekomen. Ik viel voor een van mijn favoriete schrijvers, een boek in vijf mails. Dat is te overzien. Het is mogelijk om Anna Karenina via mail te ontvangen, maar ik moet er niet aan denken om zo’n prachtig boek zo lang uit te rekken en dan tussen de spam en de rekeningen door te moeten lezen.

Nu was het gewoon een kwestie van een klein stukje elke dag, binnen een week uit. Vonnegut schrijft verhalen die onder SciFi geclassificeerd kunnen worden, al zit er meer dystopie dan utopie in zijn verhalen. Hij houdt het dicht bij de realiteit, stipt brandende kwesties aan door te doen alsof ze honderd jaar verder zijn en terug te kijken op het heden. Leuk.

Dit korte verhaal gaat over het verplichte levenseinde, de bevolking moet stabiel blijven. Er is dus een bureau dat gaat over het einde van het leven. En om geboren te worden, moet er een vrijwilliger worden aangedragen wiens leven beëindigd mag worden. Leuk gegeven. Geeft meer mogelijkheden dan een enkel kort verhaal, had volgens mij best een roman ingezeten. Leuke titel ook. Niet alleen het telefoonnummer van de kliniek, ook een referentie aan een ietwat oudere toneelschrijver.

Citaat: “The law said that no newborn child could survive unless the parents of the child could find someone who would volunteer to die. Triplets, if they were all to live, called for three volunteers.” (3/5)

Nummer: 19-055
Titel: 2 B R 0 2 B
Auteur: Kurt Vonnegut
Taal: Engels (US)
Jaar: 1962
# Pagina’s: 24 (12282)
Categorie: Scifi
ISBN: 978-1-4344-5879-7

Meer:
Armageddon in retrospect
Slaughterhouse five
A man without a country

Themaweek 78: De laatste boeken van 2019

Youp van ’t Hek – Komen & gaan

Tags

, , , , , , ,

Youp van ’t Hek – Komen & gaan

De columns van Youp zijn verschenen in tientallen boekjes, ik hou het niet meer bij. Zijn shows hebben de urgentie al twee decennia geleden verloren. Een bundeling van columns geeft ook het gebrek aan nieuwe ideeën duidelijk aan. Laten we het er op houden dat ik meer fan van Freek dan van Youp ben.

Maar dit was even iets anders, een tussendoortje. Youp gaat een week naar Parijs, neemt hetzelfde hotel als ooit en kijkt. In station Gare du Nord, op de straten, in het restaurant tegenover het station, overal waar iets gebeurt. En dat doet hij goed, dat beschrijft hij mooi.

Sterker nog, al snel heb ik door dat dit mijn favoriete boek van Youp aan het worden is. Hij hoeft niet bijdehand te doen, hoeft geen verkapte beledigingen te schrijven, speelt geen verontwaardiging, niets van dat alles. Hij zit in de trein en gaat naar Parijs. Schitterend.

En zijn observaties zijn mooi, gaan soms diep, dan zijn ze weer grappig, oprecht grappig, maar altijd raak. De opmaak van het boek, meer een soort knipselkrantje dan een leesboek, past bij de inhoud. Er is geen link tussen de verhalen, behalve dan dat ze door dezelfde persoon zijn geschreven. Er is een natuurlijk begin en eind, er hoeft geen plot te volgen. Langste verhaal gaat over meneer Regenbogen, een jeugdherinnering. Hij ziet iemand het restaurant binnenkomen die sprekend op de oude man lijkt. En zo wordt een herinnering opgewekt. Levensecht.

Prachtig boek, hoogtepunt in zijn oeuvre.

Citaat: “Een oude man. Was Walcheren nooit af geweest. Had altijd de Lange Jan gezien. Altijd. Was veel in Amerika geweest. Uitsluitend met zijn hoofd. Hij droomde de kalenderplaatjes. Wandelde door tijdschriftfoto’s. ‘Droom je reizen’, zei hij, ‘dan vallen ze nooit tegen’.” (p.12)

Nummer: 19-061
Titel: Komen & gaan
Auteur: Youp van ‘t Hek
Taal: Nederlands
Jaar: 2004
# Pagina’s: 143 (13667)
Categorie: Reizen
ISBN: 90-6005-472-5

Meer:
En het bleef nog lang onrustig in mijn hoofd
Nederland volgens Youp
Het platte land
166 x Youp
Ik schreeuwlelijk

Themaweek 78: De laatste boeken van 2019

Japke d. Bouma – Mag ik even iets tegen je aanhouden?

Tags

, , , ,

Japke d. Bouma – Mag ik even iets tegen je aanhouden?

Columns over taal, uit de NRC, lekkere tussendoortjes. Japke heeft een goed oog voor taaltrends, een beter oor voor alles wat ze om haar heen hoort, een sterke geest om te onthouden waar ze over moet schrijven.

En voor het tweede opeenvolgende jaar staat ze in de vakantiebiebapp. Leuk voor die drie minuten bij de bushalte, voor de rij bij de bakker, voor het moment dat de dames nog niet klaar zijn, maar we zo weg moeten. En zo lees je tussendoor een heel boek weg.

Citaat: “Want ik denk altijd aan heel andere dingen als ik golden shower hoor, namelijk gouden douches en goudenregens. Niet dat ik fan ben van de treurige goudenregens die bij mij achter aan de singel staan, maar ik ben dol op douchen, sterker nog, dan krijg ik mijn beste ideeën, en een gouden douche lijkt me in dat opzicht dus precies de juiste uitdrukking.” (58/438)

Nummer: 19-043
Titel: Mag ik even iets tegen je aanhouden?
Auteur: Japke d. Bouma
Taal: Nederlands
Jaar: 2018
# Pagina’s: 176 (9735)
Categorie: Columns
ISBN: 978-94-0040-004-7

Meer:
Ga lekker zelf in je kracht staan
NRC
Wikipedia
Tzum
Richard Engelfriet (speech bij boekpresentatie)

Themaweek 78: De laatste boeken van 2019

Jaap Robben – Zomervacht

Tags

, , , ,

Jaap Robben – Zomervacht

Op (social) media zag ik meerdere positieve berichten over dit boek, daarbij was er dit jaar in de VakantieBiebApp niet al te veel naar mijn smaak, dus was het een vrij eenvoudige keuze. Zomervacht moest ik lezen. En al snel zat ik in het verhaal over de twee broers die de zomer samen moesten doorbrengen. Niet bijzonder, ware het niet dat de oudste eigenlijk in een inrichting zit, meervoudig gehandicapt, maar door bijzondere omstandigheden bij vader en broertje terecht komt. Het wordt ietwat gecompliceerder doordat die twee, nadat moeder hen verliet, in een caravan terecht kwamen, ergens achteraf, een omgeving niet echt geschikt om een kind op te voeden, laat staan een gehandicapt kind.

En omdat vader nog wel eens weg moet om geld te verdienen, de huur moet ergens van betaald worden, zijn de twee broers op elkaar aangewezen. Er ontstaat een band, die ze voorheen eigenlijk nauwelijks hadden.

Het verhaal leest als een kinderboek, je ziet de dingen door de ogen van de jongste. Maar natuurlijk zit er een diepere laag in het boek, de triestheid van hun bestaan, de coming of age, het ontlopen van verantwoordelijkheden, vele menselijke tekortkomingen maken het verhaal interessant. Begreep alleen niet waarom het verhaal zich schijnbaar afspeelt in Frankrijk.

Leuk boek, goed geschreven, smaakt naar meer.

Citaat: “Vermoeid leunt zijn hoofd tegen het mijne. Ik pak hem iets steviger vast, zijn ademhaling wordt rustiger. Zo staan we daar. Als er nu iemand boven over het weggetje langs zou rijden, dan zou diegene tussen de bomen door twee jongens zien die tot hun knieën in de beek staan. En het zou lijken dat ze elkaar omhelzen. ‘Jij bent mijn broer’, zeg ik. ‘Wij zijn broers.’” (p.?)

Nummer: 19-041
Titel: Zomervacht
Auteur: Jaap Robben
Taal: Nederlands
Jaar: 2018
# Pagina’s: 320 (9111)
Categorie: Fictie
ISBN: 978-90-4452-501-4

Meer:
Hebban
Tzum
Scholieren
Hanta

Themaweek 78: De laatste boeken van 2019

Junichiro Tanizaki – Dagboek van een oude dwaas

Tags

, , , , ,

Junichiro Tanizaki – Dagboek van een oude dwaas

Al vele jaren stond deze in mijn kast. De goede man won zelfs bijna een Nobelprijs, vlak voor zijn dood. Het mooie van Japanse literatuur is dat je meteen een stuk cultuur leert. Het nadeel is dat het een wereld is die zover van je afstaat, dat het begrijpen van de cultuur een deel van het verhaal blokkeert. Daarbij is het soms een vertaling van een vertaling, helpt ook niet.

Het dagboek van een oude dwaas is een boek dat een zeer goede en duidelijke titel heeft. De oude dwaas in kwestie laat zich verzorgen door zijn schoondochter, terwijl zijn zoon werkt, erg veel werkt. Het onvermijdelijke gebeurt, op zijn oude dag wordt hij verliefd op de jonge schoonheid. Hij is dan weliswaar oud, maar zijn ogen werken nog. Niet alle lichaamsdelen doen het even goed. Zij heeft het al snel door, weert hem eerst af, maar laat het later oogluikend gebeuren. Hij is relatief onschuldig, maar wel erg rijk. Daarbij heeft ze een morele verplichting om hem te verzorgen, dat is een vrouwentaak, haar man hoeft dat niet.

Mooi om te lezen is hoe hij aan de ene kant weerloos is voor zijn eigen gedachten, aan de andere kant slim genoeg om te weten aan welke kansloze missie hij begonnen is. Die tegenstrijdigheid maakt het lezen interessant.

Is het daardoor een meesterwerk? Mwoah. Leuk, maar in mijn ogen haalt hij het niet bij Murakami, al is dat weer een nutteloze vergelijking van mijn kant. Want om nou twee schrijvers uit een land te vergelijken alleen omdat ze uit hetzelfde land komen, is natuurlijk grote onzin.

Citaat: “Zou het niet mogelijk zijn, Satsuko’s gezicht en figuur te laten afbeelden op mijn grafsteen, zoals zo’n Bodhisatva, haar te gebruiken als het geheime model voor een Kannon of een Seishi? Ik ben tenslotte volkomen a-religieus, elke richting is mij goed; Satsuko is mijn enig denkbare godheid. Niets kan heerlijker zijn dan begraven liggen onder haar beeld.” (p.151)

Nummer: 19-040
Titel: Dagboek van een oude dwaas
Auteur: Junichiro Tanizaki
Taal: Nederlands (Japans)
Jaar: 1965
# Pagina’s: 191 (8791)
Categorie: Fictie
ISBN: 90-290-2040-7

Meer Tanizaki:
Wikipedia
Rein Swart
IMDB (verfilming)

Meer Japan op gerbie.nl:
Haruki Murakami – Norwegian wood
Amelie Nothomb – Met angst en beven

Themaweek 78: De laatste boeken van 2019

Haal ‘m er uit

Tags

, ,

Het verhaal werd pas jaren later verteld, de helft van de betrokkenen ontkent ook nog dat het daadwerkelijk gebeurde, maar Gazza vertelt het op smakelijke wijze.

In de kleedkamer, voor een wedstrijd met het Engels elftal, ziet Gascoigne zijn ploegmaat Les Ferdinand naakt.

“In the dressing room, Les Ferdinand, I swear down, when he took his clothes off, you should have seen the size of his fucking cock. He made mine look small.”

Gefascineerd vraagt de noordeling zijn ploeggenoot of hij ‘m mag aanraken. Ferdinand lacht het weg, maar Gazza vraagt door. Zeurt door. Om er af te zijn laat de spits het toe.

Die wedstrijd is Gascoigne de uitblinker en bijgelovig als voetballers zijn, weet hij zeker dat het komt door het ‘pre-match ritual’. Dus is het bij de volgende interland weer raak: “So the next game at Wembley, ‘Les get it out’.

Of het verhaal klopt is volgens mij niet belangrijk. Een goed verhaal moet je nooit kapot maken door het te factchecken.

Themaweek 76: Gazza

Gazza stories

Tags

, ,

Velen die met hem speelden hebben een verhaal, hij zelf ook vaak. Een kleine selectie:

Vuurwerk (Ally McCoist)

Koffiekopjes (John Barnes)

Vissen (David Seaman)

Brandblussers (Liam Gallagher)

Auto (Steve Howey)

Kleedkamerhumor (David Ginola)

Nieuwe tanden (Ally McCoist)

Italia ’90 (Gazza himself)

Of ze daadwerkelijk kloppen? Maakt het uit: een goed verhaal is een goed verhaal.

En zoek een paar minuten op YouTube en je vindt een veelvoud aan mooie verhalen.

Themaweek 76: Gazza

De tranen van Gazza

Tags

, ,

Sport raakt mensen, emotie is belangrijk. Nooit zagen we dat zo mooi als tijdens de halve finale van het WK in Italië (1990). Engeland speelde een mooi toernooi, niet perse goed, maar ze haalden de laatste vier en speelden niet slecht tegen Duitsland.

Gascoigne maakt een actie op het middenveld, speelt de bal te ver voor zich uit en doet een uiterste poging om de bal nog te behouden. Te laat. Raak. Al terwijl hij de tackle maakt, zie je aan zijn gezicht dat hij doorheeft wat er aan de hand is. Dit wordt geel. En geel is fataal, geel betekent een schorsing. Dus zelfs al zouden ze de finale halen, hij zal niet meedoen. Tranen komen meteen omhoog. De scheidsrechter laat triomfantelijk de kaart zien, Lineker ziet dat zijn medespeler geëmotioneerd raakt en waarschuwt de bank.

Duitsland neemt de strafschoppen beter en wordt wereldkampioen. Een waardeloze finale. De tranen van Gazza waren mooier dan de hele finale. Mooier dan de rest van het toernooi.

Themaweek 76: Paul Gascoigne

2-0 tegen Schotland

Tags

, , ,

Paul Gascoigne heeft veel goede wedstrijden gespeeld, veel mooie goals gemaakt, maar zonder twijfel was de 2-0 tegen Schotland op Euro 96 de meest iconische. Het hele land fleurde op, de Schotten bleken onverwacht taai, de thuisploeg moest er voor vechten. En dan die goal van Gazza. Eerst een verdediger uitspelen door de bal over hem heen te spelen, meteen de volley die er in vloog. Football was coming home.

Themaweek 76: Gazza