Tags

, , , , , ,

Al twintig jaar schrijf ik boekverslagen. Recensies, blogjes, overpeinzingen, maakt niet hoe ze gecategoriseerd worden. Dat begon met een samenvatting van een enkele zin, om te voorkomen dat ik een paar jaar later dezelfde Whodunit zou oppakken en mijn tijd zou verdoen. Dat zijn tegenwoordig blogjes met een kortere of langere mening. En dit jaar voor het eerst een boek dat over meerdere blogjes uitgesmeerd moest worden, gewoon, omdat er te veel gebeurde voor een enkel blogje. En kort daarna voor de tweede keer.

Bregman schreef vorig jaar een bestseller die nu al bij half Nederland in de boekenkast staat, al heb ik mijn twijfel of er ook niet een automatisme meetelt waardoor sommigen zich verplicht voelen het boek te kopen, maar terugdeinzen als ze het daadwerkelijk lezen moeten. En eigenlijk klopt mijn vooroordeel precies bij dit boek. Waarom zou men het niet lezen? Tenslotte, als we de titel geloven, en dat doe ik, deugen de meeste mensen. En dan concludeer ik wel dat het boek zo mooi, zo belangrijk, zo veelzeggend is dat ik er een week over kan en mag bloggen, ga ik in de tweede alinea al zelf de fout in.

Precies dat is wat het boek met je doet. Durf anders te denken. Onze hele maatschappij is ingericht op een bepaald mensbeeld. En dat beeld is gebaseerd op het ogenschijnlijke feit dat de mens slechts een kleine beetje beschaving kent, een vernislaagje, maar als het er op aankomt niets meer is dan een oermens die zijn eigen ik altijd vooropzet, die de survival of the fittest heeft overleefd en weinig sociale gevoelens kent. Maar mocht je het lef hebben om eens iets anders te kijken naar de zaken (en Bregman heeft niet alleen dat lef, hij legt ons uit waarom we dat allemaal zouden moeten doen), mocht je het standpunt innemen dat verreweg de meeste mensen deugen, dan zou de hele wereld er anders uitzien.

Al in het voorwoord komt hij met een mooi voorbeeld. Kort nadat orkaan Kathrina in New Orleans had huisgehouden, overviel paniek de stad. Men zou plunderen, verkrachten, moorden, er waren scherpschutters actief, kortom anarchie, ieder voor zich. Het bleek totaal anders te zitten. Er zijn geen gevallen bekend van verkrachtingen, geen moorden, het plunderen bleek een zoektocht naar voedsel, in samenwerking met de politie. Nog duidelijker: van heinde en verre kwam hulp, velen probeerden de getroffenen te helpen. De mens is veel beter dan het beeld dat groots werd uitgedragen vlak na de ramp.

We zouden ons onderwijs anders inrichten, we kunnen een hele schil controleurs in allerlei rollen uit de samenleving wegsnijden, de pers zou er anders uitzien, we kunnen optimistisch naar de toekomst kijken. Dat is niet eenvoudig, dat kan niet van de een op de andere dag, zelfs niet zodra je het boek uithebt. Dat beeld heeft tijd nodig om in te zinken, maar het zou de wereld een stuk mooier kunnen maken.

Themaweek 84: Rutger Bregman – De meeste mensen deugen