Tags

, , , , , , ,

15-046Leo Tolstoi – Anna Karenina

Pas na mijn eindexamen heb ik echt leren lezen. De Russische schrijvers Tolstoj en Dostojevski ontdekte ik tijdens mijn studietijd. Niet relevant voor mijn studie, wel bepalend voor mijn wereldbeeld. Het leven aan het eind van de negentiende eeuw in Rusland was flink anders dan tegenwoordig, maar zonder uitzondering zijn de boeken van deze twee te vertalen naar situaties in het heden, de levenslessen zijn tijdloos.

Om te herlezen koos ik Anna Karenina. Een tragische liefdesgeschiedenis, door velen als zijn meesterwerk genoemd. Alleen al de laatste maanden trof ik een citaat van dit boek bij twee andere door mij gewaardeerde schrijvers (Theroux en Irving) aan. Het is geen toeval. Het boek begint met een openingszin die zonder twijfel bij de beste openingszinnen ooit hoort. “Het geluk van de een lijkt op dat van de ander, maar ieder ongeluk heeft zijn eigen bijzonder karakter.” In een enkele zin vertelt Tolstoj waarom literatuur vaak een slecht eind heeft, waarom ongeluk veel betere boeken oplevert, waarom een tragische liefdesgeschiedenis beter beklijft dan een happy end. Daarna heeft hij nog meer dan 500 pagina’s nodig om de stelling kracht bij te zetten.

Het verhaal van Anna staat niet op zichzelf. Ook het verhaal van Levin en Kitty gaat niet over rozen, vele familieleden spelen een grote rol, het boek gaat over meer dan alleen Anna. De familieverhoudingen staan onder druk, door de diverse tragische gebeurtenissen. Het is niet aan mij om een samenvatting te geven van het boek, daar is Wikipedia veel beter in. Mooier is te constateren dat het boek na bijna anderhalve eeuw nog niets aan kracht heeft ingeboet. Dat een verhaal niet altijd kort en bondig hoeft te zijn, maar dat je zonder problemen de dagelijkse problemen kunt beschrijven, zonder dat het saai wordt. Tolstoj had een sterk gevoel voor normen en waarden, maar nog een groter geloof in de kracht van de liefde. Dus ook al ging Anna tegen de tijdgeest in weg bij haar man, woonde ze ongehuwd samen met een ander, je voelt dat de sympathie van de schrijver toch bij haar ligt en niet bij haar achtergebleven echtgenoot, die in het Rusland van de negentiende eeuw toch het morele gelijk aan zijn kant had.

Een verfilming (en daar zijn er veel van) heb ik nog niet gezien. Maar herlezen van dit boek was verre van een straf. Meer lezen van Russische auteurs zou geen gek streven zijn. Het helpt niet dat de Russen zich momenteel slechter profileren dan ten tijde van de Sovjet Unie. Maar dat ze vele goede schrijvers hebben voortgebracht staat buiten kijf. Dat Tolstoj daarvan (een van) de beste is, is ook geen discussie.

Citaat: ‘ “Daar!”, zei zij tot zichzelf, terwijl zij naar de schaduw keek, die de wagon op de grond wierp, op kolengruis en zand, waarmede de dwarsliggers bedekt waren. “Daar, tussen de wielen! Zo zal ik hem straffen en ik zal verlost zijn van allen en van mezelf.” ‘ (p.533)

Nummer: 15-046
Titel: Anna Karenina
Auteur: Leo Tolstoi
Taal: Nederlands (orig.: Russisch)
Jaar: 1948 (orig.: 1877)
# Pagina’s: 562 (9465)
Categorie: Literatuur
ISBN: nvt

Meer Anna:
Wikipedia
Gutenberg (hele boek gratis te lezen)
Goodreads
Trailer (film)

Meer Tolstoj op gerbie.nl:
Leo Tolstoj – Resurrection
Leo Tolstoj – Hadzji Moerat
Leo Tolstoj – Ivan the fool