Tags

, , , ,

Iain Banks – Whit

Een van mijn favoriete schrijvers sinds jaar en dag is de Schot Iain Banks. Wat overigens niet wil zeggen dat ik elk boek van hem even goed vind. Sterker nog, hij publiceert ook onder de naam Iain M. Banks, maar dan schrijft hij science fiction. En aangezien dat totaal niet mijn genre is, ben ik daar nog maar niet aan begonnen.

Zijn fictie daarentegen is altijd fascinerend. Ook dit boek weer. Isis Whit is de hoofdpersoon van het boek. Zij is voorbestemd om de leidster te worden van een sekte ergens in het binnenland van Schotland. Geboren op 29 februari kan zij de derde generatie worden die de ‘Luskentyrians’ kan leiden. Maar dat betekent ook dat zij misschien wel mee moet doen tijdens het ‘festival of love’, eind mei voor een schrikkeljaar. De vorige keer was ze nog te jong, maar aan het eind van haar tienerjaren zou het misschien toch moeten gebeuren. Want alles geheel aan het toeval overlaten zou ook weer te onzeker zijn voor de sekte en wie moet haar dan weer opvolgen?

Sektes zijn, even mijn mening tussendoor, fascinerend. Waarom denken sommigen dat ze god op aarde zijn, waarom volgen anderen een leider zonder zelf na te denken? Als een kind al raakte ik geïnteresseerd in sektes, niet dat ik er een studie van gemaakt heb of zo, maar bijzonder vond ik het zeker. Ooit in mijn leven wilde ik sekteleider worden. Halverwege moet ik concluderen dat de kans elk jaar kleiner wordt.

Terug naar Whit. Tot halverwege dit boek lijkt de sekte van Isis een nette, beschaafde en aantrekkelijke groep mensen. Ze missen een heleboel verworvenheden van de moderne maatschappij, maar ze gaan wel op een leuke manier met elkaar om en genieten van het leven zoals zij dat leven. Er is alleen een klein probleempje. En zoals wel vaker in de boeken van Banks, blijkt niet alles zoals het er op het eerste gezicht uitziet. Nicht Morag, de eregast voor het volgende festival, moet vanuit Londen terugkeren in het warme schoot van haar familie en overige sekteleden, maar blijkt ineens niet meer te bereiken.

En een beroemd klassiek muzikante is natuurlijk een goede eregast. Isis wordt door de sekte naar Londen gestuurd om haar nicht te zoeken. Niet alleen voor het eerst dat ze de wijde wereld in gaat, maar ook een ontdekkingstocht waarin ze haar zelf, de mensheid, de sekte en haar familie beter leert kennen. En de waarheid is niet altijd even leuk voor iemand uit een beschermde omgeving.

Whit is een prachtig boek van een geweldig schrijver. Banks kan de mensheid genadeloos confronteren met diens tekortkomingen. Blind koop ik dan ook elk boek van hem, liefst in het origineel, al is het Schotse accent dat hij sommige hoofdpersonen laat spreken niet altijd even eenvoudig om te lezen. Aan de andere kant, het is altijd beter dan een vertaling, al was het maar omdat nog niet de helft van zijn boeken in het Nederlands vertaald zijn. Nu ik Whit (uit 1995) heb gelezen, heb ik zijn oeuvre bijna compleet gelezen. Slechts zijn laatste twee boeken “The steep approach to Garbadale” heb ik nog niet, “Transition” staat nog in mijn kast ongelezen. Misschien moet ik daarna toch nog maar eens de stap nemen naar zijn scifi-boeken.

Citaat: “Sister Jess is a doctor; she is slim and has long black hair she wears in a single long plait. She is about forty and has been with us for nearly fourteen years. Her daughter Helen is thirteen and Salvador may or may not be the child’s father. I have always got on fairly well with Jess, though I sometimes wonder to what extend she feels that I usurp some of her powers with my abilty to Heal.” (blz. 265/266)

 

Nummer: 11-007
Titel: Whit (or Isis amongst the unsaved)
Auteur: Iain Banks
Taal: Engels (UK)
Jaar: 1995
# Pagina’s: 455 (2404)
Categorie: Fictie
ISBN: 0-349-10768-8

Meer:
Banks’ website
The Bridge
Canal dreams
Complicity
Dead air
Espedair street
A song of stone
Walking on glass
The wasp factory