Tags

, , , , ,

Trouw

Volkskrant

Toen in 1973 Pinochet aan de macht kwam, was ik drie jaar. Mijn wereld was nog niet veel groter dan mijn eigen huis, de achtertuin en de bank ernaast waar mijn vader werkte. Pas vele jaren later begon ik me te interesseren voor de rest van de wereld. Chili bleek een interessant land. Niet alleen op de kaart (maar het hielp wel), maar ook door zijn recente geschiedenis. Ik las boeken van Isabel Allende en was vooral erg onder de indruk van ‘De amor y sombra’, in het Nederlands ‘Van liefde en schaduw’. Het verhaal over de onmogelijke liefde van een journaliste die verloofd is met een militair en een fotograaf die in het verzet zit. Ik wilde meer over dat land weten. Ik las over Salvador Allende, de gekozen president die op 11 september 1973 om het leven kwam. De jaren ervoor bleek in Chili dat socialisme gebaseerd op Marxisme niet perse verkeerd is. Helaas dacht men bij de CIA er heel anders over.

Ik las Thomas Hauser (mijn recensie (engels)) en leerde meer over de achtergronden en de manier waarop Pinochet aan de macht was gekomen. Pinochet was ondertussen al geen president meer, in 1990 schreef hij verkiezingen uit, die hij verloor. Blijkbaar onderschatte hij zijn eigen macht. Wel had hij ervoor gezorgd dat hij voor de rest van zijn leven onschendbaar werd.

In het buitenland was hij wel aan te pakken. Maar in Nederland deden we in 1994 tijdens zijn bezoek helemaal niets (link en nog een link), Pinochet bleef een wapenhandelaar met rekeningen in diverse landen. Pas in 1998 in Engeland werd hij gearresteerd, maar uiteindelijk niet uitgeleverd aan Spanje dat hem wilde berechten.

In 2004 was ik voor het eerst in Chili. De eerste plek waar ik verbleef was Valdivia. Ik werd op het busstation opgewacht door eigenaars van een hostel, waar ik een paar dagen verbleef. Ik verbaasde me over een portret aan de muur van de woonkamer. Hing daar echt de oude dictator? Waren er 14 jaar na zijn aftreden nog steeds mensen die in hem geen massamoordenaar zagen?

Een dag later was een nationale feestdag, in Validivia reden voor een flinke militaire parade Photobucket - Video and Image Hosting waar ook alle scholen verplicht aan meededen. Latijns Amerikaanse landen zijn gek op ceremonies en militair vertoon ben ik al reizende achter gekomen. Even later word ik in het centrum aangehouden door een meisje dat handtekeningen verzamelt om Pinochet en andere hoge militairen voor de rechter te krijgen. Zij had haar grootvader nooit gekend, die ‘verdween’ een jaar of tien voor zij geboren werd en is nooit teruggekeerd.

Terug in het hostel hoorde ik de eigenaar met andere gasten praten. Al snel bleek dat de eigenaar niet zo veel op had met vele landgenoten. Enige vorm van sociale zekerheid was geldverspilling. Met heimwee had hij het over de tijd toen zijn land nog goed geregeerd werd. Hij zei het niet letterlijk, maar het kwam er op neer dat Pinochet de beste president was die hij kende. Dat tegenstanders soms letterlijk uit de weg geruimd werden, was bittere noodzaak. Andere foto’s aan de muur toonden de eigenaar zelf met diverse stippen en strepen op zijn mouwen. Wat dat precies inhield wist ik niet, maar dat hij in het leger had gezeten was wel duidelijk.

Ik verbleef maar 3 nachten in het hostel, maar voelde me ‘unheimisch’. Ik schreef een verhaaltje voor mijn LiveJournal maar veranderde de naam van het hostel. Donde Marcelo werd Manolo, was ik paranoïde of gewoon voorzichtig?

In Santiago bezocht ik het graf van Salvador Allende, het presidentieel paleis en het huis van de dichter Pablo Neruda. Een mooie afsluiting van mijn trip door een gedeelte van Chili. In het land is deze week met de begrafenis van Pinochet ook een stukje geschiedenis afgesloten. Vele tegenstanders van de dictator vinden dat hij er goed is afgekomen. Zij die geloven, zien hem voor de opperrechter alsnog terecht staan. Als niet-gelovige hoop ik deze keer dat ze toch gelijk hebben.

Advertenties