Tags

, , ,

EEN VOETBALWEDSTRIJD EN ZIJNE GEVOLGEN-FRANCIS J. FINN S.J.

Op zoek naar mooie ouderwetse jeugdboeken waarin voetbal een rol speelde kocht ik dit boek bij de Slegte. Een uitgave uit 1946, oftewel met ouderwetse spelling en vooral een ander manier van communiceren. Zodra voetbal een rol gaat spelen (op blz. 7) zien we dit. De hoofdpersoon, Harry, vertelt de leraar dat hij dit jaar niet mee kan spelen. De reactie van de goede man is als volgt: – Maar, Harry, riep hij uit, dat kunt ge niet ernstig menen ! Zonder u klaren wij het nooit.

Als dan een bladzijde later gesproken wordt over de reden (een Wiskundeprijs van 80 dollar) blijkt ook dat het originele boek niet Engels, maar Amerikaans is. In hoofdstuk 2 wordt dan ook mijn vrees waarheid: men speelt hier helemaal geen voetbal, maar American Football. De vertaling van de termen uit deze sport blijkt geen makkie, de toelichting staat dan ook onder aan deze pagina. Een quarter-back wordt 3/4 achterhoedespeler, de right guard wordt rechter afhouder en de amerikaanse ponden (het gewicht is blijkbaar erg belangrijk) worden gewoon met pond vertaald en niet omgezet naar kilo’s.

Verderop wordt de nieuwe aanvoerder gekozen, zijn eerste speech is meteen een van de hoogtepunten van het boek: ‘ – Ik ben natuurlijk mijn kameraden dankbaar, dat ze mij gekozen hebben. Ik geloof niet, dat ik bijzondere talenten bezit om als leader op te treden ; maar ik zal alles doen, wat in mijn vermogen staat, en durf me waarlijk vleien met de hoop, dat we, uw wenken volgend, Mr. Keenan, beter zullen spelen dan verleden jaar.
De jongens ontvingen deze eenvoudige en flinke woorden met welverdiende toejuichingen.’

De spelers kunnen zich nu gaan voorbereiden op de match, onder leiding van de aanvoerder die de trainingen overneemt van de leraar. Ze geven allemaal het roken op en beloven elkaar niet meer uit te gaan, tot de wedstrijd gespeeld is. In de tussentijd is Harry druk bezig met studeren voor zijn wiskunde wedstrijd, maar moet in de tussentijd, als man des huizes (zijn vader overleed vorig jaar) ook zijn moeder helpen met de financiële problemen.

Halverwege het boek (blz. 53) staat weer eens een illustratie. Hieruit blijkt dat de koper van het boek of misleid wordt, of dat de vertaler en zijn illustrator het echt niet hebben begrepen. 5 jongens en een keeper staan op een veld. Het gras is erg hoog: van de doelman zijn de voeten zo goed als onzichtbaar, maar het doel is een voetbaldoel zoals wij dat kennen in Europa, inclusief een net. De kledij der spelers is ook niet aangepast aan het amerikaanse spelletje, slechts de bal is niet helemaal rond, maar dat kan ook toeval zijn.

Het is onze held ondertussen niet al te goed gegaan. Hij studeert te veel, heeft een bijbaantje, maar kan moeders thuis niet genoeg helpen en wordt ziekelijk. Te weinig beweging en frisse lucht volgens zijn omstanders. Als dan vlak voor de grote match een der spelers door de aanvoerder uit het team wordt gezet (hij rookte toch nog !) moet Harry de opengevallen plaats innemen.

Op de tribune worden de regels van het spel en de tactiek aan zijn zusje en broertje uitgelegd door een journalist en aan het begin van hoofdstuk 15 worden ook de opstellingen nog even uitgebreid verklaard. Wie nog niet wist dat het over American football gaat, weet het nu zeker. De wedstrijd is natuurlijk spannend. De illustratie van de tackle op blz. 95 klopt natuurlijk weer niet, maar dat het gaat om een typische wedstrijd uit het 4-3 genre (Tim Krabbé in 43 wielerverhalen ging op zoek naar wielerwedstrijden waar de helden met 3-0 achterkwamen en toch nog met 4-3 wonnen) wordt al gauw duidelijk.

Uiteindelijk moet de berouw tonende boosdoener alsnog invallen voor een geblesseerde speler en behalen onze helden in de laatste minuut de overwinning. Slechts Harry maakt het niet mee. Hij ligt dan na een zware tackle in een ambulance. Dat het een echt jeugdboek is, blijkt dat uit het feit dat alles goed afloopt. Niet alleen zijn de geldzorgen van moeder opgelost doordat de waardeloos geachte zilvermijn aandelen ineens een hoop geld waard zijn, ook wint Harry de prijs van 80 dollar in de wiskunde wedstrijd. Dat hij dit examen in het ziekenhuis met een hersenschudding maakt, geeft alleen maar extra glorie aan de overwinning.

FRANCIS J. FINN, S.J.
EEN VOETBALWEDSTRIJD EN ZIJNE GEVOLGEN
Vertaald door Jos. Witlox
Pentekeningen van Jan Waterschoot
(tweede druk)
L.Opdebeek – uitgever – Antwerpen
1946

Advertenties