Tags

, , ,

Freek de Jonge – Door de knieën (05-004)

Freek is natuurlijk vooral bekend als cabaretier. Zijn programma’s verschenen in boekvorm, zijn columns zijn gebundeld, zijn korte verhalen lijken stukken uit conferences. Het steekt hem dus dat hij niet helemaal serieus genomen wordt als schrijver. In kleine letters staat dan ook het woord roman op de voorpagina. Of het een zucht naar erkenning is of een waarschuwing voor de cabaretfans op zoek naar de snelle lach is niet duidelijk. Ook dit boek heeft echter de schijn tegen. Niet echt goed ontvangen bij critici, door anderen weer als verhalenbundel weggelegd.

Indirect weet ik meer over het ontstaan van deze roman. Anderhalf jaar geleden deed Freek in Almelo twee avonden over het voorlezen van 5 verhalen die de basis vormden voor zijn nieuwe boek. In een kleine zaal las hij rechtstreeks voor van zijn laptop, al zat hij nog wel met de vorm. Als openingszin had hij namelijk een hele mooie bedacht: “Hij sprak altijd over zichzelf in de derde persoon enkelvoud”. Helaas kwam hij er tijdens het schrijven achter dat de hem’s en de zijn’s in zijn boek dermate onduidelijk waren, dat hij het verhaal wel moest omschrijven naar de ik-vorm. Die avonden deed hij dat ter plekke, met als gevolg dat hij nog wel eens stilviel, zichzelf corrigeerde of vergiste. Wel erg mooie avonden, anders dan de Freek die men kent van het podium. In de pauze van de eerste avond bleef ik als een enige bezoeker op mijn plek zitten, eerste rij en kreeg van een nieuwsgierige Freek een flesje water aangeboden, omdat ik anders geen drinken had gehad.

Het verhaal van ‘Door de knieën’ is nog behoorlijk aangepast sinds die avonden, maar een aantal hoofdstukken is erg herkenbaar. Er zit, als te verwachten, een behoorlijk autobiografisch element in, wanneer blijkt dat het grootste probleem van de hoofdfiguur is hoe om te gaan met het verlies van zijn kind.. Twee zonderlinge figuren helpen hem jaren later met het verwerkingsproces en de daaruit volgende huwelijkscrisis. Jonas, een Zeeuwse fantast en Victor een gehandicapte jongen uit de Achterhoek. De apotheose vindt plaats in Lourdes, een heilige plaats voor de een, een kermisattractie voor de ander. In het laatste hoofdstuk blijken deze twee percepties gevaarlijk dicht bij elkaar te staan.

Freek is geen Mulisch en ook geen Giphart. Noch de critici, noch het grote publiek zullen hem omarmen. Maar om dit boek af te doen als een slordig hersenspinsel van een komiek die op latere leeftijd de volgende stap wil maken, is iets te kortzichtig. Ook in dit boek kun je meegezogen worden door het verhaal. De grappen van de cabaretier zitten onderhuids, de lach is onderdrukt, maar aanwezig. Maar ook de diepgang ontbreekt niet. Net als de komiek is de schrijver Freek een groot denker die de tijdsgeest goed aanvoelt. Jonas en Victor gaan leven voor de lezer, tegelijkertijd voel je de pijn en de dilemma’s van de hoofdpersoon. Gewoon een goed boek dus, voor zowel de fan, als voor de nieuwsgierige lezer.

Nummer: 05-004
Titel: Door de knieën
Auteur: Freek de Jonge
Taal: Nederlands
Jaar: 2004
# Pagina’s: 160 (535)
Categorie: Fictie
ISBN: 90-457-03521

Advertenties